Özellikle isıcak aylarda ve mevsim geçişlerinde Ornithosis ile birlikte en sık görülen ve tedavisi nispeten basit olan rahatsızlıklardan biridir.

Trichomonas gallinae; saka ve ispinozlar, güvercinler, hindiler, tavuklar, papağanlar, şahin, kartal, atmaca gibi yırtıcı kuşlar dâhil olmak üzere pek çok kuş türünde doğal olarak bulunabilen bir protozoadır. Hastalığa sebep olan parazitin adı budur.

Kısa adı Trichomonas olan bu parazit hayvanın vücudunda ağız, boğaz bölgesi, yemek borusu, kursak, bezli mide gibi sindirim sisteminin üst kısmı ve üst solunum yolu gibi mukozal yüzeylerde bulunur. Bu bölgelerdeki ölü hücreler, bakteri kalıntıları, protein parçaları ve akyuvarlarla beslenir. Trichomonas öncelikle bakteri kırıntıları ve ölü hücreler ile beslediğinden temizleyici organizma olarak da kabul edilebilir ve vücutta aşırı artmadığı takdirde yararlıdır.

Trichomonas’ın birçok türü hayvanlar ve insanlarda kesinlikle hiçbir belirtiye neden olmaz. Ancak bu parazitin çabucak artarak peynirimsi bir kitle oluşturması özellikle genç kuşlarda solunum yolu ve sindirim sistemi hastalıklarına neden olabilmektedirler. Hastalık yılın her mevsiminde görülebilse de; ilkbahar sonu, yaz ve sonbahar aylarında daha sık görülmektedir. Parazitin hastalığa neden olan patojenleri konak dokusunu tahrip veya tahriş eder. Parazit bu tahriş edilen doku aracılığıyla kendisine daha fazla besin sağlamış olur. Meydana gelen doku hasarından etkilenen bölgelerde yangı, şişme, kızarıklık, ağrı, kaşıntı ve irinleşme söz konusu olur.

Belirtiler:

• Ağız, yemek borusu ve kursakta aşırı sümüksü sıvı ve ağır koku

• Ağız içinde peynirimsi, sarı ve beyaz renkli pamukçuk şeklindeki kitleler

• Durgunluk, çevreye ve yeme ilgisizlik, iştah kaybı

• Kusma, kilo kaybı, solunum güçlüğü ve bazen de ağız açıklığı

• Sürekli yutkunma hareketi, kursak kaslarının belirgin kasılmaları, esner gibi gaga açma ve kaşıma

Tedavi:

Kuşlarda Trichomonas enfeksiyonunda kullanılan başlıca ilaçlar; Ronidazole, Metronidazole (Metrin, Flagyl S Şurup), Carnidazole (Spartrix) ve Dimetridazole (Emtryl)’dir.

Yazan : Gündoğan ALPAY